Podział ryb


Podział systematyczny ryb kościstych:

Węgorzokształtne, wyróżniające się wężowato wyciągniętym, pozbawionym płetw brzusznych ciałem. Płetwy grzbietowa, ogonowa i brzuszna zrośnięte są u nich w jedną, pozbawioną twardych promieni płetwę. Żyją w morzu. Wyjątkiem jest węgorz europejski, który żyje w wodach słodkich, tylko na okres tarła powracając do morza.
________________________________________
Śledziokształtne. Wcześniej zaliczono do niego wiele innych rzędów uznawanych dziś za niezależne, jak np. liczna grupa gatunków ryb łososiowatych. Dzisiaj do śledziokształtnych zalicza się przede wszystkim żyjące stadnie w morzach śledzie, sardele i sardynki. Śledziokształtne mają przewód łączący pęcherz pławny z przełykiem oraz płetwy brzuszne przesunięte ku tyłowi ciała, daleko odsunięte od pasa barkowego. W płetwach występują promienie miękkie.
________________________________________
Łososiokształtne. Przedstawicieli rzędu łososiowatych spotyka się zasadniczo w wodach półkuli północnej. Ich cechą charakterystyczną jest mała, pozbawiona promieni płetwa tłuszczowa, występująca pomiędzy płetwą grzbietową a ogonową. Ryby te żyją zarówno w morzach, jak i w wodach słodkich, jednak wszystkie ich gatunki rozradzają się w wodach słodkich. Do ryb łososiowatych zaliczane są również podrodziny siejowatych, lipieniowatych i stynkowatych, a także podrząd szczupakowców z rodzinami szczupakowatych i muławkowatych.
________________________________________
Rzędy karpiokształtnych i sumokształtnych charakteryzują się następującymi cechami: należą do grupy Physostomi, w przypadku zranienia wydzielają przez specjalne komórki skóry substancje alarmujące (feromony), informując współtowarzyszy o grożącym niebezpieczeństwie. Mają aparat Webera, funkcjonujący podobnie jak kosteczki słuchowe uszu kręgowców: pęcherz pławny spełnia rolę błony bębenkowej przejmując fale dźwiękowe. Rząd sumokształtnych był w Europie pierwotnie reprezentowany tylko przez rodzinę sumowatych. Występujące również obecnie sumikowate sprowadzone zostały z Ameryki Północnej.
________________________________________
Do rzędu dorszokształtnych oprócz miętusa należą wyłącznie ryby morskie. Są to rodziny dorszowatych, morszczukowatych, karapowatych i buławikowatych. Charakterystyczne dla dorszokształtnych jest piersiowe lub gardłowe położenie płetw brzusznych.
________________________________________
Nielicznym pod względem gatunków rzędem są piotroszokształtne, "morscy rozbójnicy" towarzyszący najczęściej ławicom śledzi. W europejskich wodach reprezentują ich rodziny pietroszowatych i kaproszowatych; w każdej po jednym przedstawicielu. Wyróżniają się silnie spłaszczonym bocznie, krążkowatym ciałem, twardymi i miękkimi promieniam w płetwach oraz - dzięki wydłużonym kościom podszczękowym - wysuwalnym do przodu otworem gębowym.
________________________________________
Rząd beryksokształtnych reprezentowany przez rodzinę beryksowatych z jednym tylko przedstawicielem (w wodach europejskich). Ryby tego rzędu są wyłącznie mieszkańcami mórz. Ich płetwy wyposażone są w ciernie, a u niektórych gatunków występuje połączenie pęcherza pławnego z jelitem.
________________________________________
W morzach oblewających Europę z rzędu strojnikokształtnych występują dwie rodziny: strojnikowate i wstęgorowate. Są to morskie ryby odznaczające się specyficzną budową szczęk.
________________________________________
W rzędzie aterynokształnych zebrane są rodziny belonowatych, makreloszowatych, ptaszorowatych, karpieńcowatych i piękniczkowatych. Tworzą one zróżnicowaną grupę morskich i słodkowodnych ryb, które we współczesnych podziałach systematycznych bywają również klasyfikowane inaczej.
________________________________________
Rząd ciernikokształtnych reprezentowany jest tak w morzach, jak i w wodach słodkich. Cechą charakterystyczną tworzących go ryb jest występowanie przed płetwą grzbietową luźno stojących kolców, oraz ciało pokryte w mniejszym lub większym stopniu płytkami kostnymi. Często zaliczane są do niego igliczniowate, których przedstawicielami są m.in. koniki morskie. Charakteryzują się one wydłużonym, rurkowatym kształtem ciała, zakończonym "pipetowatym" pyskiem, przez który wsysany jest pokarm.
________________________________________
Największym rzędem, z licznymi podrzędami i rodzinami w większości ryb morskich, są okoniokształtne. Wszystkie należą do ryb, u których pęcherz pławny nie ma połączenia z jelitem. Często ich obydwie płetwy grzbietowe są połączone; przednia zbudowana jest z twardych, tylna z miękkich promieni. W wodach słodkich żyje 8 rodzin. Cefalowate i wargaczowate wyróżniają się wspaniałym ubarwieniem, prażmowate zaś mogą w ciągu życia zmieniać swą płeć. Ślizgowate nie mają pęcherza pławnego, a ich głowa oraz oczy są nieruchome.
Rząd podnawkokształtnych często zaliczany jest do ryb okoniokształtnych. Reprezentowany on jest przez rodzinę podnawkowatych. Podnawki posiadają na swoim grzbiecie w części głowowej eliptyczną przessawkę. Jest ona podzielona w poprzeczne fałdy i otoczona skórną krawędzią.
________________________________________
Z rzędu skorpenokształtnych w europejskich wodach spotykanych jest pięć rodzin: skorpenowate, kurkowate, głowaczowate, lisicowate oraz dennikowate. U wszystkich płetwy brzuszne mają położenie piersiowe.
________________________________________
Rząd strwolotkokształtnych uznano w ostnim czasie za postawiony blisko ciernikokształtnych. Jest on reprezentowany w Morzu Śródziemnym przez jedną rodzinę z jednym tylko gatunkiem. Nie jet on "rybą latającą" pomimo posiadania skrzydlasto powiększonych płetw.
________________________________________
Flądrokształtne reprezentowane są w wodach Europy przez cztery rodziny: skarpiowate, flądrowate, języczkowate i solowate. Są one zasadniczo rybami morskimi, chociaż flądrowate spotyka się również w wodzie słodkiej. Typowa dla tych ryb jest asymetryczna budowa ciała. W okresie młodzieńczego wzrostu, wraz z uzyskiwaniem dojrzałości, początkowo symetryczna młoda ryba zaczyna przybierać asymetryczną postać. W tym czasie jej pysk oraz oczy "wędrują" na wierzchnią stronę ciała, spodnią stroną ryba zaczyna przylegać płasko do podłoża, rozpoczynając denny tryb życia. Okres młodzieńczy ryby te spędzają na morskich mieliznach.
________________________________________
Grotnikokształtne klasyfikowane są ostatnio obok dorszokstałtnych. W Europie występuje obecnie tylko jedna ich rodzina, a przedstawicieli rodzaju Lepadogaster spotkać można w Adriatyku, w strefie przyboju na granicy wody i lądu.
________________________________________
Osobliwymi kształtami wyróżniają się przedstawiciele rzędu żabnicokształtnych: ich głowa i przednia część tułowia są bardzo duże, a płetwy piersiowe przekształcone w swoistynarząd ruchu służący do pełzania. Pierwzsy wydłużony promień ich płetwy grzbietowej zakończony jest wabikiem, za pomocą którego łowią one swoją zdobycz.
________________________________________
Do rzędu rozdymko- lub najeżkokształtnych należą rodziny: rogatnicowatych i samogłowatych. Samogłowy mają krążkowate ciało, które osiągnąć może do 3 m średnicy. Ciało rozdymkokształtnych pokryte jest kostnymi płytkami. Wszystkie odznaczają się dużą głową z niewielkim otworem gębowym.
________________________________________
Rząd rekinokształtnych reprezentowany jest w wodach europejskich przez 14 rodzin. Zarówno u rekinokształtnych jak i u płaszczkokształtnych bardzo wysoko (w stosunku do innych szczegółów budowy anatomicznej) rozwinięty jest układ rozrodczy, charakteryzujący się zapłodnieniem wewnętrznym. Samce mają narząd kopulacyjny, rozwinięty z płetw brzusznych, którym w trakcie zapładniania samica jest równocześnieprzytrzymywana. Niektóre gatunki wydają na świat nie ikrę leczod razu młode ryby.